ABD Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu (NTSB), geçtiğimiz ay Teksas’ın Laredo kentinde NetJets’e ait bir Cessna 680A Citation Latitude iş jetinin otoyola acil iniş yapmasıyla sonuçlanan kaza kırımına ilişkin ön raporunu yayımladı. Los Cabos’tan Austin’e seyahat eden uçakta iki motorun da durduğu (flameout) açıklanırken, raporda sağ motorun yakıt sistemindeki hasarlar ve starter jeneratördeki sıra dışı bulgular dikkat çekti.
Uçuş Sırasında Başlayan Titreşim ve CAS Mesajları
16 Haziran 2026 tarihinde gerçekleşen uçuşun ilk aşamalarında uçuş ekibi, daha önce karşılaşmadıkları olağandışı bir titreşim ve uğultu hissetti. Durumu NetJets Uçuş Operasyon Görevlisi ve bakım kontrol merkeziyle paylaşan kaptan pilot, titreşimin gösterge panelinden hissedildiğini ancak tırmanış sonrasında kesildiğini bildirdi. Görüşmeler sırasında bakım kontrolörü, bu durumun kokpit ön panelindeki aviyonik soğutma fanından kaynaklanabileceğini öngördü. Kısa süre sonra uçuş ekibi, Mürettebat Uyarı Sistemi (CAS) üzerinden Hava Veri Bilgisayarı (ADC) uyarısı aldı ve ilgili kontrol listesi prosedürlerini uygulayarak mesajı temizledi. Yapılan değerlendirmelerin ardından uçuşun planlanan varış noktasına devam etmesine karar verildi.
Ancak uçak ABD-Meksika sınırına yaklaştığında, sağ yakıt sisteminde düşük basınç olduğunu gösteren “FUEL BST PUMP ON R” ve ardından “FUEL PRESS LOW R” CAS mesajları belirdi. Bu uyarıları sağ elektrik sistemi (TRU) ve ön cam ısıtma arızaları ile sağ motor düşük yakıt seviyesi (FUEL LEVEL LOW R) mesajları izledi.
İki Motor Birden Durdu
Acil durum (Mayday) ilan eden uçuş ekibi, yüksek irtifa nedeniyle rotayı radar vektörleriyle Laredo Uluslararası Havalimanı’na (LRD) çevirdi. Havalimanına görerek yaklaşma (visual approach) gerçekleştirmek üzere son yaklaşma hattına giren iş jetinin, piste yaklaşık 14 mil mesafedeyken önce sağ motoru, birkaç saniye sonra ise sol motoru durdu.
Kule ile irtibata geçen ikinci pilotun çevrede boş bir arazi veya otlak olup olmadığını sorması üzerine Laredo Kule, yakınlarda otoyol dışında iniş yapılabilecek açık bir alan bulunmadığı bilgisini verdi. Bunun üzerine uçuş ekibi, uçağı Bob Bullock Loop otoyolunun kuzey şeridine indirmek üzere manevra yaptı. Havalimanının yaklaşık bir mil güneydoğusuna temas eden uçak, aydınlatma direklerine ve hareket halindeki bir araca çarparak bir üst geçidin kenarında durabildi. Güvenlik kameralarına yansıyan görüntülerde, uçağın son yaklaşma esnasında iki kez alev aldığı belirlendi. Kırım sonucunda uçakta bulunan bir yolcu hayatını kaybederken, kaptan pilot ağır, ikinci pilot ve üç yolcu ise hafif yaralandı; ayrıca otoyoldaki araç sürücüsü de hafif yaralanma ile kazayı atlattı.
Ön Teknik İnceleme Bulguları
Havalimanındaki güvenli bir hangara alınan uçak enkazı üzerinde yapılan ilk incelemelerde kanatçık, irtifa dümeni ve istikamet dümeni uçuş kumanda kontrollerinin sürekliliği sağlandı. Ancak detaylı teknik incelemelerde şu bulgulara ulaşıldı:
- Yakıt Borusu Kırılması: Sağ motor yakıt basınç müşirinin yakıt borusu montajından ayrıldığı, yakıt borusunun ise bağlantı kaynak bağlantı noktasına yakın bir yerden kırıldığı saptandı. Boru üzerindeki çoklu P-kelepçelerin de kırık olduğu görüldü.
- Starter Jeneratör Hasarı: Safran tarafından üretilen sağ motor starter jeneratörünün dış gövdesinde çok sayıda vidanın eksik olduğu tespit edildi. Jeneratör söküldüğünde şaftın büküldüğü, soğutma fanının parçalandığı ve fan muhafazasında dairesel sürtünme izleri bulunduğu rapor edildi. Söz konusu komponentin Nisan 2025’teki son revizyonundan (overhaul) bu yana yalnızca 57,2 saatlik bir çalışma süresi kaldığı belirlendi.
NTSB, sağ motordaki yakıt borusu kırılmasının basınç kaybına ve yakıt sızıntısına yol açmış olabileceğini belirtirken, sol motorun da neden güç kaybettiğine dair kesin nedenin henüz belirlenmediğini kaydetti. Kazaya ait uçuş veri kaydedicisi (FDR) ve kokpit ses kaydedicisi (CVR) laboratuvar incelemesi için Washington’a gönderildi. Soruşturma devam ediyor.
NTSB Raporuna ulaşmak için tıklayabilirsiniz;
https://data.ntsb.gov/carol-repgen/api/Aviation/ReportMain/GenerateNewestReport/203191/pdf
