Amerika Birleşik Devletleri’nde kara üzerinde süpersonik uçuşu yarım asırdır yasaklayan düzenlemenin kaldırılması için ilk adım atıldı. Ancak konu henüz kesinleşmiş değil. ABD Ulaştırma Bakanlığı’na bağlı Federal Havacılık İdaresi (FAA), Mach 1 hızının üzerinde uçan uçaklar için sabit bir gürültü sınırı öngören düzenleme taslağını salı günü Federal Register’da yayımladı.
Bu Bir Taslak, Nihai Karar Değil
FAA’nın yayımladığı belge resmi bir kural değil, kamuoyu görüşüne açılacak bir düzenleme taslağı. Kuralın yürürlüğe girebilmesi için FAA’nın görüş toplama sürecini tamamlaması ve ardından nihai metni yayımlaması gerekiyor. Kurum, hem geçici gürültü standardını hem de nihai kuralı 2027 yılının ortasına kadar tamamlamayı hedefliyor. Bu nedenle kara üzerinde Mach 1’i aşan sivil uçuşlara yönelik yasak, en azından önümüzdeki bir yıl boyunca fiilen yürürlükte kalacak.
Taslağın İçeriği
FAA’nın önerisine göre, uçaklar oluşturdukları gürültü belirlenen eşiğin altında kaldığı sürece kara üzerinde Mach 1’in üzerinde uçabilecek. Adım, Başkan Donald Trump’ın haziran 2025’te imzaladığı başkanlık kararnamesinin bir sonucu. Kararname, FAA’dan kara üzerindeki süpersonik uçuş yasağını kaldırmasını, geçici bir gürültü temelli sertifikasyon standardı oluşturmasını ve süpersonik havacılık teknolojisinin gelişimini engelleyen düzenleyici engelleri kaldırmasını talep etmişti.
FAA Yöneticisi Bryan Bedford, teknolojik gelişmelerin geleneksel sonik patlamayı ortadan kaldıracağını belirtti. Bedford’a göre bu sayede, güzergâh boyunca ve havalimanları yakınındaki topluluklara yönelik gürültü etkisi en aza indirilirken 1970’lerden beri yürürlükte olan yasağın kaldırılması mümkün olacak.
Yasak Neden Konmuştu?
FAA, 1973 yılında sivil uçakların ABD karası üzerinde Mach 1’i aşmasını yasaklamıştı. Kararın temel gerekçesi, sonik patlamalara yönelik toplumsal tepkiydi. 1960’larda yapılan testlerde, saatte yaklaşık 1.062 kilometre hızın üzerinde uçan uçakların oluşturduğu şok dalgaları yer seviyesinde silah sesine veya gök gürültüsüne benzer bir patlama olarak algılanıyordu. Oklahoma City’de gerçekleştirilen sonik patlama testleri, tekrarlanan patlamaların pencereleri kırdığını, mülklere zarar verdiğini ve binlerce şikâyete yol açtığını ortaya koymuştu.
