Endonezya’nın batısındaki volkanik hareketlilik, bölge hava sahasında uçuşları etkiledi. Cakarta ve bazı Endonezya havalimanlarında trafik durdurulurken, volkanik kül bulutunun 50 bin feet seviyesine ulaştığı bildirildi. Avustralya ve Yeni Zelanda yönündeki uçuş rotaları da gelişmeden etkilendi.
Jet Motorlarında Güç Kaybına Yol Açabiliyor
Volkanik kül, sıradan tozdan farklı özellikler taşıyor. Kül; kaya, mineral ve volkanik cam parçacıklarından oluşuyor. Bu aşındırıcı parçacıklar jet motorunun içine girdiğinde yüksek sıcaklıkta eriyebiliyor.
Eriyen maddeler daha sonra türbin kanatları ve motorun sıcak bölümleri üzerinde birikebiliyor. Bunun sonucunda hava akışı bozulabiliyor ve motor performansı ciddi ölçüde düşebiliyor. Yoğun kül teması ise kompresör sorunlarına veya uçuş sırasında flameout yaşanmasına neden olabiliyor.
Uçuş Göstergeleri Yanlış Veri Üretebilir
Volkanik kül yalnızca motorları etkilemiyor. Pitot tüpleri ve static port gibi dış sensörler de kül nedeniyle tıkanabiliyor. Böyle bir durumda sürat ve irtifa göstergeleri hatalı veri üretebiliyor.
Bununla birlikte kül parçacıkları kokpit camlarını aşındırarak görüşü azaltabiliyor. Antenler, dış yüzeyler ve uçuş kumanda sistemleri de etkilenebiliyor. Volkanik kül bulutlarının hava radarında her zaman belirgin görünmemesi ise riski artırıyor.
Havayolları Kül Bulutundan Neden Kaçınıyor?
Volkanik kül için güvenli kabul edilen kesin bir yoğunluk sınırı bulunmuyor. Bu nedenle havayolları ve hava trafik birimleri, riskli hava sahalarını kapatabiliyor. Uçuşlar alternatif rotalara yönlendiriliyor veya şartlar düzelene kadar erteleniyor.
Özellikle yüksek irtifaya ulaşan kül bulutları, geniş bir alandaki uluslararası rotaları etkileyebiliyor. Bu doğrultuda meteoroloji merkezleri ile Volcanic Ash Advisory Centre birimleri, külün yüksekliğini ve hareket yönünü sürekli izliyor.
