Air India’nın Londra-Bengaluru seferini yapan Boeing 787-8 tipi uçağında tespit edilen yakıt kontrol şalteri arızası, havayolunu ve Hindistan sivil havacılık otoritesini (DGCA) yeniden alarm durumuna geçirdi. Geçtiğimiz yıl Ahmedabad’da yaşanan ve 260 kişinin yaşamını yitirdiği kaza ile benzerlikler taşıyan bu teknik aksaklık, filo genelindeki güvenlik protokollerini tartışmaya açtı.
Kilitleme Mekanizmasında Teknik Kusur
Operasyonel kayıtlara göre, VT-ANX tescilli uçağın kokpit ekibi, sol motorun yakıt kontrol şalterinin “RUN” konumunda sabit kalmadığını rapor etti. Pilotlar, motor çalıştırma (start) safhasında şalterin iki kez kendiliğinden “CUTOFF” pozisyonuna geri döndüğünü belirtti. Şalter üzerine uygulanan hafif bir fiziksel baskının bile motoru durdurma sinyali gönderen konuma geçmesi, uçuş sırasında motorun istemsizce susması (in-flight shutdown) riskini ortaya çıkardı.
Hafif Bir Dokunuşla Motoru Durdurabiliyor
Söz konusu kayıtlarda pilot, sol yakıt kontrol şalterinin üzerine çok hafif bir baskı uygulandığında dahi “CUTOFF” (yakıt kesme) konumuna kaydığını ve mekanizmanın yerinde kilitlenmediğini not düştü. Havacılık uzmanları, bu tür bir mekanik boşluğun veya kilitlenme sorununun, türbülans veya kazara temas anında motorun havada susmasına (In-flight Shutdown) yol açabileceğine dikkat çekiyor.
Aileron Sorunu da Not Edildi
Aynı teknik kayıtta uçağın sola çekme yaptığına dair (AIL is veering to left) bir uyarının da yer alması, hava aracının kapsamlı bir teknik bakıma alındığının bir diğer göstergesi oldu. DGCA ve Boeing yetkililerinin, özellikle şalterdeki kilitlenme sorununun üretim hatası mı yoksa parça aşınması mı olduğu üzerine incelemeleri devam ediyor.
İncelemeler Mikrokontrolör Üzerinde Yoğunlaşıyor
İlk teknik incelemelerde, şaltere bağlı olan bir “micro-actuator” (mikro eyleyici) parçasında aşınma tespit edildi. Parça, detaylı analiz için Boeing’in Seattle’daki tesislerine gönderildi. Uzmanlar, bu durumun sadece mekanik bir aşınma mı yoksa bir yazılım-donanım uyumsuzluğu mu olduğunu araştırıyor.
Geçmiş Denetimlerin Etkinliği Tartışılıyor
Temmuz 2025’te yayınlanan DGCA direktifi sonrası Air India, tüm filosundaki şalterleri kontrol ettiğini ve herhangi bir bulguya rastlanmadığını açıklamıştı. Ancak yedi ay sonra benzer bir arızanın rapor edilmesi, “denetimler yeterince detaylı mıydı?” sorusunu gündeme getirdi. Havacılık Emniyet Vakfı (Safety Matters Foundation), konunun en üst düzeyde incelenmesi ve yeni bir uçuşa elverişlilik direktifi (AD) yayınlanması çağrısında bulundu.
