Airbus’ın Avrupa genelindeki üretim ağının görünmez taşıyıcısı olan Beluga ST, emekliliğinin ardından müzede kalıcı olarak sergilenmek üzere korunuyor. Tescil numarası F-GSTD olan Beluga ST No. 4, 24 Haziran’da Toulouse yakınlarındaki Aeroscopia Havacılık Müzesi’nde düzenlenecek özel bir törenle kamuoyuna tanıtılacak; 25 Haziran’dan itibaren ise ziyaretçilere açılacak. Bu uçak, kamuya açık bir müzede sergilenecek ilk Beluga ST örneklerinden biri olma özelliğini taşıyor.
Avrupa’nın Fabrikalarını Birbirine Bağlayan Uçak
Beluga ST, Airbus’ın çok uluslu üretim modelinin doğrudan bir ürünüdür. Airbus’ın kanat yapıları Birleşik Krallık’ta, gövde bölümleri Almanya’da, kuyruk yapıları ise İspanya’da üretilmekte; nihai montaj Fransa’da gerçekleştirilmektedir. Bu coğrafi dağılım, büyük ve taşınması zor yapısal bileşenlerin hızlı ve düzenli şekilde transferini zorunlu kılıyordu.
Başlangıçta bu görev, büyük havacılık ve uzay sanayi bileşenlerinin taşınması için geliştirilmiş Super Guppy uçakları tarafından yerine getiriliyordu. Ancak 1980’lerin sonlarına doğru üretim hacminin artması, çok daha büyük kapasiteli bir çözümü gerekli hale getirdi.
Bu ihtiyaca yanıt olarak A300-600ST Super Transporter, yani Beluga geliştirildi. Airbus A300 gövdesi üzerine inşa edilen bu uçak, alçaltılmış kokpiti ve üzerine yerleştirilmiş devasa kargo bölmesiyle dikkat çekiyordu. Ön bölümden yükleme yapılabilen bu yapı sayesinde tam kanatlar, büyük gövde bölümleri ve standart kargo uçaklarına sığmayan diğer bileşenler taşınabiliyordu.
Karakteristik dış görünüşü, uçağın beyaz balina (beluga) ile karşılaştırılmasına yol açtı ve bu lakap zamanla resmi kullanımda da yerleşti.
Beluga ST filosu, A320 ailesi, A330, A340 ve A350 programları dahil olmak üzere birçok Airbus modeline ait kanat ve gövde parçalarının taşınmasında kullanıldı. Toplamda beş adet üretilen bu uçak tipi, onlarca yıl boyunca Avrupa havacılık sanayisinin lojistik omurgasını oluşturdu.
BelugaXL’in Devreye Girmesi ve Beluga ST’nin Emekliliği
Artan üretim kapasitesi ve özellikle A350 gibi daha büyük bileşenlere sahip programların devreye girmesiyle Airbus, daha yüksek taşıma kapasitesine sahip yeni bir çözüm geliştirdi.
A330-200 platformu üzerine geliştirilen BelugaXL, 2020 yılında hizmete girdi ve önceki nesle kıyasla belirgin şekilde daha büyük bir kargo hacmi sundu. Günümüzde Airbus filosunda altı adet BelugaXL bulunmaktadır ve bu uçaklar şirketin lojistik ağında aktif olarak görev yapmaktadır.
BelugaXL’in devreye alınmasıyla birlikte Beluga ST filosu kademeli olarak emekliye ayrıldı. Airbus, bu uçaklar için bir dönem ticari büyük kargo taşımacılığı alanında yeni kullanım senaryoları geliştirmeye çalışsa da bu girişimler daha sonra sonlandırıldı. Bunun ardından şirket, uçakların tarihsel değerini korumaya odaklandı.
Aeroscopia: Tarihin Doğal Adresi
Toulouse-Blagnac Havalimanı’na bitişik konumuyla Aeroscopia Müzesi, Airbus tarihinin merkezinde yer almaktadır.
Müzenin koleksiyonunda Concorde ve Airbus’ın ilk ticari uçağı olan A300B gibi önemli modeller bulunmaktadır. Beluga ST No. 4’ün koleksiyona katılması, sergiyi farklı bir boyuta taşımaktadır.
Concorde hız ve teknolojik sıçramayı, A300 ticari havacılıkta bir dönüm noktasını temsil ederken; Beluga, Airbus’ın üretim modelini mümkün kılan lojistik altyapının simgesi olarak öne çıkmaktadır.
Beluga ST No. 4, Aeroscopia’yı ziyaret edenlere Airbus’ın Avrupa genelindeki üretim altyapısını yakından inceleme imkânı sunacak.
