Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA), 2025 yılına ait Yıllık Emniyet Raporu’nu kamuoyuyla paylaştı. Dünya genelinde uçuş trafiği artış göstermesine rağmen, emniyet istatistikleri havacılığın en güvenli ulaşım modu olma unvanını koruduğunu kanıtladı. Raporda öne çıkan en çarpıcı detay ise Türkiye’yi de kapsayan bölgede operasyon yapan havayollarının sergilediği yüksek emniyet performansı oldu.
Operasyonel Başarı: Milyon Uçuş Başına Kaza Oranı Düştü
IATA verilerine göre, 2025 yılında toplam 38,7 milyon uçuş gerçekleştirildi. Küresel kaza oranı, milyon uçuş başına 1,32 olarak kaydedilerek 2024 yılındaki 1,42’lik oranın gerisinde kaldı. Bu veriler, dünya genelinde her 759 bin 646 uçuştan yalnızca birinde kaza meydana geldiğini gösteriyor.
IATA Genel Direktörü Willie Walsh konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Havacılık, uzun mesafeli seyahatlerin en güvenli yolu olmaya devam ediyor. Kazalar son derece nadir görülüyor ancak her olay, veri odaklı emniyet standartlarımızı daha da geliştirmemiz için bir hatırlatıcı oluyor. Hedefimiz her zaman sıfır kaza ve sıfır can kaybıdır,” ifadelerini kullandı.
Bölgesel Performans: Avrupa ve Orta Doğu Sınıfı Geçti
Türk yolcuları ve havayolu işletmelerini yakından ilgilendiren bölgesel verilere bakıldığında; Avrupa, Orta Doğu ve Kuzey Afrika bölgelerinde emniyet grafiği oldukça pozitif seyretti.
• Avrupa: 2025 yılında 11 kaza yaşanmasına rağmen, bu kazaların hiçbirinde can kaybı meydana gelmedi. Bölgedeki “ölüm riski” oranı sıfır olarak kaydedildi.
• Orta Doğu ve Kuzey Afrika: Bölge, emniyet performansını bir önceki yıla göre iki kat iyileştirdi. Milyon uçuş başına kaza oranı 0,53’e gerilerken, bu bölgede 2019 yılından bu yana ölümlü kaza yaşanmaması dikkat çekti.
Uçuş Emniyetinde Kritik Başlık: Kontrol Kaybı Yaşanmadı
Raporda teknik açıdan en sevindirici gelişme, “Uçuş Esnasında Kontrol Kaybı” (LOC-I) kaynaklı hiçbir kazanın yaşanmamış olmasıdır. Havacılık tarihinde en riskli kaza türlerinden biri olarak kabul edilen bu başlıkta, 2025 yılı boyunca sıfır vaka kaydedilmesi sektörün eğitim ve teknoloji alanındaki başarısını ortaya koydu.
Ancak rapor, yer hizmetleri ve pist emniyetine dair uyarılar da içeriyor. Kuyruk çarpması (tail strike), pistten çıkma (runway excursion) ve yer hasarları en sık rastlanan kaza türleri olarak sıralandı. IATA, havalimanı altyapılarının ve pist çevresindeki yapıların küresel standartlara uyumu konusunda regülatörleri daha dikkatli olmaya çağırdı.
IOSA Tescilli Havayolları Daha Güvenli
Emniyet verileri, IATA Operasyonel Emniyet Denetimi (IOSA) tesciline sahip havayollarının, bu tescile sahip olmayanlara göre çok daha güvenli bir performans sergilediğini bir kez daha kanıtladı. IOSA havayollarının kaza oranı 0,98 iken, tescil dışı operatörlerde bu oran 2,55 olarak gerçekleşti.
Havacılığın “Sessiz Katili”: Pist Hataları ve Yer Hasarları
IATA Genel Direktörü Willie Walsh, kazaların %16’sının havalimanı altyapılarından kaynaklandığına dikkat çekerek sert bir uyarıda bulundu: “Pist çevresindeki sert engeller ve yetersiz güvenlik alanları, hayatta kalınabilecek kazaları maalesef birer faciaya dönüştürüyor.” Rapora göre en büyük risk artık havada değil; kalkış, iniş ve yer hizmetleri esnasında pusuda bekliyor.
Sayılarla 2025 Gökyüzü Bilançosu:
• Toplam Uçuş: 38,7 Milyon (Rekor seviye)
• Toplam Kaza: 51 (Geçen yıla göre azaldı)
• Ölümlü Kaza: 8 (Geçen yıla göre arttı)
• Can Kaybı: 394 (Korkutan artış)
